EDZ logo

expeditie duurzame zorg

Op Expeditie

op expeditie

maart 2017
NDF Personalized Diabetes Care Tussenstand

 

NDF Personalized Diabetes Care. In februari van dit jaar heeft het onderzoek naar het gespreksmodel dat het diabetesjaargesprek moet faciliteren z’n volle omvang bereikt. Eind februari is de inclusie gestopt en de teller van deelnemende patiënten staat op bijna 1500. Dat is meer dan voldoende om al onze onderzoeksvragen adequaat te beantwoorden.

Wat weten we van de deelnemers? Rond de jaarwisseling hebben we alvast eens gekeken naar wat karakteristieken van deelnemende patiënten, op dat moment zo’n 800. Een tussenstand. De gemiddelde leeftijd is 63.8 jaar, 42% is vrouw, 93% is van Nederlandse afkomst, 75% is gehuwd dan wel samenwonend. 46% heeft een gemiddeld opleidingsniveau, 31% laag en 23% hoog. 36% heeft een betaalde baan. Negen procent van de deelnemers heeft diabetes type 1, 91 % type 2. Men heeft gemiddeld 12.5 jaar diabetes en bij 61% van de patiënten komt diabetes in de familie voor. De gemiddelde comorbiditeit is 1.6 aandoeningen per individu. Verder rookt 14% en 46% gebruikt alcohol.

De patiënten die in de huisartsenpraktijken en in de ziekenhuizen in behandeling zijn, verschillen significant op een aantal kenmerken (p<0.05). In de huisartsenpraktijken:

  • zijn patiënten gemiddeld ouder (65.6 versus 55.6 jaar)
  • nemen minder vrouwen deel aan het onderzoek (39% versus 56%)
  • zijn meer mensen getrouwd/samenwonend (77% versus 68%)
  • hebben patiënten minder vaak een betaalde baan (33% versus 49%)
  • roken zij minder vaak (12% versus 23%)
  • hebben zij korter diabetes (10.5 versus 20.9 jaar)
  • hebben alle patiënten diabetes type 2

 

“Het gesprek haalt mijn diabetes uit de sleur”
Tot eind februari zijn zo’n 1500 mensen met diabetes ingegaan op de uitnodiging om mee te doen aan het onderzoek. Zij hebben hun eerste jaargesprek gehad en sommigen zelfs een tweede, dat een jaar na het eerste plaatsvindt. Eén van de deelnemers is Corma. Zij is 60 jaar, heeft reuma en sinds 2008 ook diabetes type 2. We vroegen haar naar haar ervaring.

“Eigenlijk vond ik het altijd wel prima hoe het ging. Een paar keer per jaar naar de diabetesverpleegkundige, de jaarcontrole bij de huisarts, dat was het patroon. Je gaf bloed en urine af, de uitslagen werden besproken en waren de waarden goed, dan ging het goed. Doorgaan zo!”

“Dat was deze keer wel echt anders. Als je het nou hebt over de mens achter de diabeet, die kwam nu echt aan bod. Het ging om mij, hoe ik mij voel, of ik met mijn diabetes uit de voeten kan. Nou, wat ik in ieder geval wel eens wilde bespreken, of het allemaal wat efficiënter kan. Omdat ik ook met m’n reuma zit heb ik zoveel afspraken, daar ben ik gewoon te druk mee. De dokter zei ook dat ze zich dat eigenlijk nooit had gerealiseerd. Dus we proberen dat nu beter af te stemmen en te plannen. Dat geeft in ieder geval een beetje rust.”

“Ik was ook gestopt met roken maar ben helaas wel aangekomen. Dat hebben we ook besproken, gewoon een open gesprek. De afspraak is nu dat ik eerst aan mijn gewicht ga werken. Andere dingen pakken we later weer op, het doel is nu afvallen. Met een paar keer begeleiding door een diëtist, om op de rit te komen. Dus daar ga ik voor.”

“Ik moet zeggen, deze nieuwe aanpak maakt mij weer bewuster van mijn diabetes. Ik doe het niet meer op de automatische piloot. Het zet me aan het denken. En aan het werk! Het doet me goed!”

 

Afvallers? Dat kan niet de bedoeling zijn
Zoals gezegd nemen zo’n 1500 patiënten deel aan het onderzoek. Er zijn ook patiënten die wel in beeld kwamen om uitgenodigd te worden maar die uiteindelijk niet in aanmerking kwamen omdat ze niet voldeden aan de inclusiecriteria: ouder dan 18 jaar, de Nederlandse taal voldoende beheersen, in staat zijn om een vragenlijst in te vullen, diabetes type 1 of type 2.

De criteria leveren ‘afvallers’ op. Dat is een belangrijk punt dat aandacht verdient. Want persoonsgerichte diabeteszorg moet iedereen ten goede komen en misschien juist wel de ‘afvallers’ . Uiteindelijk willen we met ons gespreksmodel iedereen bereiken.

Daarom verkent de NDF nu al of en hoe het model ook bij laaggeletterden kan worden toegepast, met name bij patiënten met een niet westerse afkomst. De verkenning vindt plaats in het NDF programma Diabetes en diversiteit. Gekeken wordt naar een praktische, en met name ook visueel ondersteunde, doorontwikkeling van het model. Naar verwachting zal er medio dit jaar een versie beschikbaar zijn waarmee kan worden proefgedraaid.

Het project wordt mede mogelijk gemaakt door Novo Nordisk. Arnout van Diermen over deze betrokkenheid: “We ondersteunen de ontwikkeling richting persoonsgerichte diabeteszorg. Het gespreksmodel gaat daar een belangrijke rol in spelen. Maar het is slechts een vertrekpunt. De grootste uitdaging ligt in het voor iedereen beschikbaar maken van die persoonsgerichte zorg. Daar gaan we voor.”