NDF Programma’s zijn bedoeld om structureel aandacht te geven aan doelgroepen en thema’s die dat nodig hebben. De mate waarin een programma actief is, is mede afhankelijk van beschikbare middelen.

Binnen de NDF Kwaliteitsagenda zijn NDF Programma’s bedoeld om structureel aandacht te geven aan deze specifieke doelgroepen. Programma’s zijn in de loop van de tijd meer of minder actief omdat de NDF voor de financiering ervan is aangewezen op partners vanuit het bedrijfsleven of de overheid.

 

NDF Programma Jong en diabetes

Kwaliteitsstandaard Zorg op maat voor jongeren met diabetes
Eind 2019 presenteerde de NDF de nieuwe kwaliteitsstandaard Zorg op maat voor jongeren met diabetes. De kwaliteitsstandaard is in 2020 als module opgenomen in de NDF Zorgstandaard diabetes en nu ook in het ZIN register zorginzicht.nl

Jongerenvraagbaak diabetes
September 2020 vroeg het ministerie van VWS de NDF het concept Jongerenvraagbaak diabetes nader te verkennen. Doel van de verkenning is om een beter beeld te krijgen van of en hoe zo’n jongerenvraagbaak de participatie van jongeren met diabetes (of een andere chronische aandoening) kan bevorderen en kan bijdragen aan het verkleinen van de verschillen in maatschappelijk perspectief tussen jongeren met en zonder chronische aandoening.

De verkenning is inmiddels uitgevoerd, het eindrapport komt binnenkort beschikbaar.

 

Voorgeschiedenis

Rapport Verwey-Jonker Instituut
Voorjaar 2019 publiceerde het Verwey-Jonker Instituut het rapport Een actueel perspectief op kinderen en jongeren met een chronische aandoening in Nederland - Omvang, samenstelling en participatie. Ruim 1,3 miljoen jongeren (0 - 25 jaar) in Nederland hebben een chronische aandoening. Waarvan 19.000 diabetes; 17.000 in de leeftijd tussen 11 en 25 jaar. Het rapport laat zien dat deze jongeren regelmatig ervaren dat hun aandoening een barrière is om gewoon mee te doen in onze participatiemaatschappij. In vergelijking met hun leeftijdgenoten, ervaren kinderen en jongeren met een chronische aandoening een lagere kwaliteit van leven, voelen zij zich in veel hogere mate door hun gezondheid belemmerd, hebben ze vaker minder vrienden dan ze zouden willen en maken ze zich vaker zorgen over hun toekomst. Ook constateert het rapport een kloof in maatschappelijk toekomstperspectief tussen jongeren met en zonder een chronische aandoening. En dat die kloof toeneemt met de leeftijd. Het rapport concludeert dat jongeren met een chronische aandoening behoefte hebben aan integrale ondersteuning bij het organiseren van hun dagelijkse leven en het participeren met een chronische aandoening.

Reactie van VWS, OCW en SZW: Onbeperkt meedoen
Op verzoek van de Tweede Kamer kwamen de ministers van VWS en OCW en de staatssecretaris van SZW eind 2019 met een Kabinetsreactie. De uitgebreide reactie trapt af met een verklaring: “Het kabinet is het van harte eens met de ambitie dat alle kinderen en jongeren mee kunnen doen aan school, sport en werk. Dit neemt het kabinet ook serieus door bijvoorbeeld het onderschrijven van het VN-verdrag Onbeperkt meedoen. Het rapport van het Verwey-Jonker Instituut geeft echter aan dat we er nog niet zijn. Jongeren met een chronische aandoening geven hun leven een lager cijfer, hebben minder vertrouwen in de toekomst en geven aan zich vaker belemmerd te voelen door hun gezondheid dan hun leeftijdsgenoten. Het kabinet wil hier graag, met alle andere partijen in de samenleving, aan bijdragen om dit te verbeteren.”

Jong en diabetes
Rond dezelfde tijd werden in het kader van het NDF Programma Jong en diabetes, gesprekken gevoerd met jongeren met diabetes over leven en meedoen met diabetes. Zij delen de ervaring dat hun aandoening vaak een barrière is om gewoon mee te doen. Om écht mee te kunnen doen is er volgens de jongeren meer nodig dan alleen medische zorg. Want leven met diabetes doe je overal: het klaslokaal, de kleedkamer, de slaapkamer, de werkvloer, de festivaltent, op reis – dat past niet allemaal in de spreekkamer van de poli.

Er is behoefte aan ondersteuning op sleutelmomenten die elke jongere met diabetes herkent en die eigenlijk altijd te maken hebben met een nieuwe stap in persoonlijke ontwikkeling en naar zelfstandigheid. Jongeren zeggen dat ze op zulke momenten echt geholpen zouden zijn met een aanspreekpunt, iemand die ze begrijpt, die hun rechten weet, een route kan wijzen en domeinen kan verbinden.

Het idee van een laagdrempelig aanspreekpunt voor jongeren met diabetes kreeg aanvankelijk de naam Jongerencoach diabetes. Tijdens Wereld Diabetes Dag 2019 werd het concept gepresenteerd voor een volle zaal stakeholders door de samenwerkende organisaties DVN Jong, de Nationale Jeugdraad, de Landelijke Studentenvakbond en Jongerenpanel Zorg én Perspectief (tegenwoordig JongPIT).

Belangstelling politiek – verzoek VWS
September 2020 vroeg het ministerie van VWS de NDF het concept Jongerencoach diabetes nader te verkennen. Doel is om een beter beeld te krijgen van of en hoe zo’n jongerencoach de participatie van jongeren met diabetes (of een andere chronische aandoening) kan bevorderen en kan bijdragen aan het verkleinen van de verschillen in maatschappelijk perspectief tussen jongeren met en zonder chronische aandoening.

Het verzoek van VWS om het concept Jongerenvraagbaak diabetes nader te verkennen vraagt ook andere aandoeningen in de beeldvorming te betrekken. Dat gebeurt voor longaandoeningen, reumatische aandoeningen en spijsverteringsaandoeningen. Daarvoor wordt, waar het gaat om doelgroepvertegenwoordiging, samengewerkt met DVN / DVN Jong, Longfonds, ReumaNederland, Maag Lever Darm Stichting en JongPIT.

 

NDF Programma Ouderen met diabetes

Dankzij een door de Tweede Kamer aangenomen amendement kon de NDF de afgelopen jaren een extra inspanning leveren voor de doelgroep oudere mensen met diabetes. Eind 2019 werd zorgmodule ‘Zorg op maat voor ouderen met diabetes’ gepresenteerd, als een verdieping van de NDF Zorgstandaard diabetes. De module is toegelaten tot het Register van het Zorginstituut. Daarmee is het een passende leidraad voor artsen en andere zorgverleners.

Naar de module >

Diabetes komt vaak voor bij ouderen. 12,7% van de 65-plussers heeft diabetes, van de 70-plussers is dat 15 – 20%. Bij het merendeel van deze patiënten betreft het diabetes type 2. De komende 20 jaar mag gerekend worden op een forse groei van het aantal (thuiswonende) ouderen met (een hoog risico op) diabetes. Vanzelfsprekend heeft dit consequenties voor het zorggebruik van deze groep.

In de module staat beschreven wat goede zorg en preventie op maat voor thuiswonende ouderen met diabetes inhoudt. De module geeft adviezen over hoe zorgverleners meer aandacht kunnen hebben voor diabetes als onderdeel van integrale zorg; niet de aandoening staat centraal, maar de mens in zijn sociale omgeving. Met het ouder worden neemt de complexiteit van de zorg toe en dit vraagt om andere kennis en vaardigheden van zorgverleners. Ouderdom komt met gebreken, zo kunnen spierfunctie, nierfunctie, eetlust, cognitie of zintuigen achteruitgaan. De gevolgen van deze veranderingen vragen om aanpassing van de diabetesbehandeling.
Een belangrijk aspect hierbij is de zelfstandigheid van de oudere in kwestie. Diabeteszorg is de laatste jaren meer gericht op zelfmanagement en bij ouderen moet kritisch gekeken worden naar hun mate van zelfmanagement en zelfstandigheid: niet iedere oudere is in staat alle behandeladviezen op te volgen. Zorgverleners moet hier rekening mee houden, en waar mogelijk komen tot vereenvoudiging van de behandeling.

Daarom wordt er speciaal aandacht gegeven aan het herkennen van aspecten van kwetsbaarheid, bijvoorbeeld gevoeligheid voor een depressie, valrisico, medicijngebruik of voetzorg. De nadruk in de behandeling verschuift van het voorkomen van complicaties op langere termijn, naar behoud van kwaliteit van leven en behoud van zelfstandigheid. De module gaat met name over ouderen met diabetes type 2, maar veel aanbevelingen in dit document zijn ook nuttig voor mensen met diabetes type 1.

Verder is samenwerking in de diabeteszorg van belang. De zorg voor mensen met diabetes gebeurt in een team waarin de oudere en zijn naasten centraal staan. Bij diabeteszorg zijn verschillende zorgverleners betrokken, ieder met zijn eigen specifieke deskundigheid. Vanuit hun verschillende achtergronden kunnen ze veranderingen bij de ouderen signaleren en met elkaar delen. De nieuwe zorgmodule biedt zorgverleners relevante kennis over hoe zij deze zorg het beste kunnen vormgeven.

Diabetes en diversiteit

Met het programma Diabetes en diversiteit zet de NDF zich in om de zorg voor specifieke ‘achterstandsdoelgroepen’ te optimaliseren, met name ook niet westerse immigranten en laaggeletterden. Vanuit de ambitie dat de persoonsgerichte diabeteszorg en preventie waaraan we samen werken, ook iederéén bereikt.

Migranten. In Nederland wonen meer dan 190 verschillende nationaliteiten. Met ruim 1,1 miljoen mensen vormen Turken. Marokkanen, Surinamers en Antillianen de grootste minderheidsgroepen. Bij mensen van Hindoestaans-Surinaamse afkomst komt diabetes het vaakst voor. In de leeftijdscategorie 60+ heeft 37% diabetes. Bij mensen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst komt diabetes twee tot drie keer vaker voor dan bij de autochtone Nederlanders.

Laaggeletterden. Volgens Stichting Lezen & schrijven hebben 2,5 miljoen mensen in Nederland grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Ze zijn en voelen zich lichamelijk en geestelijk vaak minder gezond dan niet-laaggeletterden. Ook hebben ze een grotere kans eerder te sterven, maken ze meer gebruik van huisarts- en ziekenhuiszorg en juist minder gebruik van preventieve zorg en nazorg. (NIVEL, 2015)


NDF-toolkit.nl
Het programma ontwikkelt en onderhoudt producten die worden aangeboden in de ndf-toolkit.nl. Zoals de website diversiteitindiabetes.nl, de rubriek Chronische stress en de toolbox Diabetes en ramadan. Samenwerkingspartners zijn o.a. Pharos, Jan van Ooijenstichting en Amsterdam UMC, locatie VUmc.

NDF Programma Preventie plus

Dit programma bundelt de activiteiten van de NDF op het gebied van preventie, vroegopsporing en vroegdiagnose. Een deel van deze activiteiten komen voort uit de werkagenda van 2diabeat.

Diabetes Risicotest
Waar het gaat om preventie van diabetes, vroegopsporing en vroegdiagnose ziet de NDF de Diabetes Risicotest als een belangrijk instrument: bewezen effectief, wetenschappelijk gevalideerd en bovendien niet stigmatiserend omdat in principe iedereen van een bepaalde leeftijd de test regelmatig zou moeten doen. In ieder geval zal lokale preventienetwerken actief geadviseerd worden de test te betrekken in hun plannen.

In 2020 is de website diabetesrisicotest.online live gegaan, met een aansprekend instructiefilmpje, gemaakt door Stichting KIJKsluiter, en diverse versies van de test.

 

0
0
0
s2smodern